1,5 miljoen euro voor 6 ruimtelijke strategische projecten

Philippe Muyters, Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening, investeert 1,5 miljoen euro in zes strategische projecten. Die dragen bij tot een betere ruimtelijke kwaliteit in Vlaanderen. Via deze subsidies worden gemeenten, provincies en andere publieke actoren gestimuleerd om de ruimtelijke kwaliteit in Vlaanderen te verhogen door concrete projecten te realiseren.

Eind 2010 lanceerde minister Muyters een oproep voor nieuwe projecten. Dat leidde tot acht aanvragen. Een commissie van deskundigen beoordeelde die en stelde een rangschikking op. Zes projecten werden geselecteerd en krijgen nu een subsidie die hen in staat stelt drie jaar lang een professionele projectcoördinatie op te zetten.

Ook in 2012 kunnen provincies, gemeenten of andere publieke actoren een aanvraag indienen om in aanmerking te komen voor deze subsidie. De oproep werd gelanceerd via de  website rsv.vlaanderen.be. Gemeenten, provincies en andere publieke actoren kunnen, eventueel samen met private partners, tegen uiterlijk 15 april een aanvraag indienen.
 
De strategische projecten moeten bijdragen aan de uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. Ze moeten een impact hebben op Vlaams niveau, vertrekken vanuit bestaande visies en de samenwerking van ruimtelijke actoren in een gebied stimuleren.

Overzicht van de gesubsidieerde projecten:

Demervallei, een ambitieus lint
Het strategisch project Demervallei wil de verschillende Demerprojecten op elkaar afstemmen en concrete realisaties faciliteren. Deze realisaties zullen leiden tot meer ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit, en tegelijk de motor zijn voor regionale ontwikkeling met aandacht voor duurzame recreatie en toerisme.

De Demervallei heeft veel potentieel. Dit project wil de kans grijpen om de intrinsieke kwaliteiten van de streek verder te ontwikkelen. Het startpunt was het Demercharter. Hiermee engageren de Demergemeenten, de provincie Vlaams-Brabant en het Regionaal Landschap Noord-Hageland vzw zich om hun projecten en activiteiten in de Demervallei op elkaar af te stemmen en samen te werken rond concrete acties. Een principiële beslissing met uitvoeringsprogramma lijst de concrete acties op. Het strategisch project is noodzakelijk om doorheen het complex krachtveld van partners een weg te vinden naar synergie.

Herinrichting Scheldekaaien Antwerpen
De open en publieke ruimte van de Scheldekaaien is bepalend voor de aantrekkelijkheid van de stad. Met de herinrichting van de kaaien kan Antwerpen, als waterstad, haar relatie met de rivier herstellen. Bovendien zijn de Scheldekaaien cruciaal als bindend element tussen de bestaande binnenstad en de toekomstige ontwikkelingsgebieden, met name het Eilandje, Nieuw Zuid en Petroleum Zuid. De heraanleg zal tegelijk een rol van belang spelen in de samenhang van de stad in Oost-West richting: van de Centraal stationsomgeving over de historische binnenstad tot de linkeroever.

Directe aanleiding voor de geplande heraanleg van de Scheldekaaien, is het beter beveiligen tegen overstromingen. Daarvoor moet de kaaimuur verstevigd en de waterkering verhoogd worden. Deze werken moeten van de kaaien een veilige en kwalitatieve publieke ruimte aan het water maken.

Ambities voor het Bebouwd perifeer Landschap
De gemeenten Brasschaat, Brecht, Kalmthout, Kapellen, Schilde, Schoten en Zoersel en de provincie Antwerpen willen de visie op het bebouwd perifeer landschap zoals opgenomen in het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen actualiseren, operationaliseren en realiseren. De gemeenten en de provincie stellen vast dat er al te eenzijdige beelden bestaan omtrent dit gebied. In werkelijkheid gaat het om een complex gebied waarin spanningen tussen stad en rand, economie en ecologie, bebouwd en onbebouwd, jong en oud, rijk en arm volop spelen.

Met dit strategisch project willen de samenwerkende partijen de hybride ruimte vorm geven. Daarmee maken zij ook het beeld van een ‘Groen Stedengewest’ uit ‘Vlaanderen in Actie’ concreet. Dankzij de subsidie van de Vlaamse Overheid kan een projectcoördinator aan de slag.

Heel de Hoge Kempen
De Hoge Kempen is één van de 11 ‘Grote Landschappelijke Eenheden’ in Limburg en is met meer dan 10 000 ha groengebied één van de natuurrijkste regio’s in Vlaanderen. In het ‘Masterplan Nationaal Park Hoge Kempen’ (2002), werd een blauwdruk opgemaakt voor een ambitieus herstel van open ruimte, met een tijdshorizon van 30 jaar.

Dit liet toe een geïntegreerd beleid te voeren op het vlak van natuurbehoud, landschapszorg, bezoekersopvang, lokale economie, natuurgericht toerisme, recreatief medegebruik,… Het project kreeg o.a. omwille van deze aanpak veel (inter)nationale waardering en de Vlaamse Overheid (2010) meldde de Hoge Kempen aan op de indicatieve UNESCO-Werelderfgoed lijst.

Toch is ook de Hoge Kempen niet geheel ongeschonden. Een belangrijke uitdaging is het uitdoven van het bedrijventerrein ’Op de Berg (circa 30ha) met een tijdelijke projectgrindwinning als (financiële) aandrijver. Niet alleen zal hier gezocht moeten worden naar nieuwe bestemmingsomschrijvingen, in de omgeving zullen ook flankerende planprocessen onontbeerlijk zijn. En voor andere enclaves, zoals het rally-circuit Duivelsberg of het kinderdorp Molenberg, zullen planologische initiatieven nodig zijn.

Diversiteit binnen de Wijers
Dit project heeft als doel om de ruimtelijke kwaliteit binnen De Wijers gebiedsgericht te verbeteren. Het concentreert zich op open ruimteverbindingen als structurerend landschapselement binnen De Wijers.

De eerste verbinding ligt rond het gebied Vijvergebied- Heidestrand. Naast belangrijke natuurwaarden biedt dit gebied tal van mogelijkheden naar andere functies zoals water(berging), recreatie, duurzame landbouw, bos en visteelt. Een tweede gebied ligt rond De Maten-Striemerbeekvallei. Dit gebied functioneert intrinsiek als een structurele natuurverbinding tussen zeer waardevolle Natura 2000-gebieden. In deze zone ligt echter ook de bipool Hasselt-Genk, waar ook andere functies naast natuur belangrijk zijn. Op basis van de in de pilootprojecten opgedane kennis/ervaring en voorliggende kansen, zullen ook in andere gebieden van De Wijers acties uitgevoerd worden.

Duinengordel
Centraal binnen het grondgebied van de gemeenten Meeuwen-Gruitrode, Opglabbeek, Bree en Maaseik ligt een uitgestrekt open ruimtegebied. De kern wordt gevormd door een natuur- en bosgordel die deel uitmaakt van een natuurlijke structuur op Vlaams niveau binnen de Kempen. Rond deze centrale gordel liggen belangrijke landbouwgebieden en kleinere natuur- en bosstructuren met aansluitende woonkernen. De projectindieners willen dit uitgestrekt en gevarieerd open ruimtegebied in stand houden en versterken.

Door de integrale aanpak willen de projectindieners de hoge natuur- en landschapswaarden maximaal veiligstellen en versterken en tegelijk de maatschappelijke diensten die door deze ruimte worden geleverd op vlak van landbouw, bosbouw, recreatie en toerisme optimaliseren en goed op elkaar afstemmen. Het behoud en herstel van een uniek open ruimtecomplex kan zo samengaan met initiatieven gericht op maatschappelijke valorisatie en verankering.